Ολοκληρωμένη διαχείρηση
ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Με τον ερχομό του 20ου αιώνα και με δεδομένο το γεγονός ότι η Ελληνική ελαιοκαλλιέργεια πρέπει να στηριχτεί στην ποιότητα η Ε.Α.Σ. Μεραμβέλλου δημιουργεί στις αρχές του 2005 μια ομάδα παραγωγών με σκοπό την τελική πιστοποίηση στην διαχείριση της ελαιοκαλλιέργειας μέσω του προγράμματος 2080.
ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
Η πιστοποίηση με συστήματα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης αποτελεί εμπορικό διαβατήριο για την προώθηση νωπών προϊόντων στην Ε.Ε. Η πιστοποίηση αποτελεί διαβεβαίωση προς τους πελάτες ότι τα προϊόντα είναι ασφαλή και είναι εγγύηση ότι εφαρμόζεται η σχετική νομοθεσία που αφορά στην παραγωγή των προϊόντων αυτών. Τα προϊόντα Ο.Δ είναι προϊόντα που παράγονται σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές και κανόνες ώστε να προστατεύουν την υγεία των καταναλωτών και το περιβάλλον. Σύμφωνα με όσα ορίζει το Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης για τη φυτική παραγωγή, χρησιμοποιούνται τα φυτοφάρμακα που είναι εγκεκριμένα για συγκεκριμένες καλλιέργειες και εφόσον η χρήση τους κρίνεται απαραίτητη. Παράλληλα, χρησιμοποιούνται λιπάσματα εάν και εφόσον χρειάζονται και στις αναγκαίες ποσότητες. Πριν από τη χρήση κάποιου λιπάσματος γίνονται εργαστηριακές αναλύσεις εδάφους ώστε να διαγνωστούν οι ανάγκες σε θρεπτικά στοιχεία. Έτσι αποφεύγεται η τακτική τού «ρίξε ένα λίπασμα να σου βρίσκεται» που συχνά εφαρμόζεται στην ελληνική γεωργία. Όλος ο τρόπος της καλλιέργειας είναι συγκεκριμένος, ενώ στη μονάδα πρέπει να τηρείται ημερολόγιο εργασιών έτσι ώστε αν προκύψει κάποιο πρόβλημα, να γνωρίζουμε ακριβώς πότε και για ποιο λόγο προέκυψε. Καταγράφονται επίσης ιστορικά γεωργικά στοιχεία (ποιότητα εδάφους, προηγούμενες καλλιέργειες, υγρασία) της περιοχής ώστε να εφαρμοστεί η καλύτερη πρακτική για τις συνθήκες που επικρατούν. Επίσης εφαρμόζονται υποχρεωτικά, συγκεκριμένα φιλοπεριβαλλοντικά μέτρα, όπως η σωστή διαχείριση του φυτοφαρμάκου που περίσσεψε - αντί να χύνεται σε μια γωνία του χωραφιού όπως γίνεται συνήθως. Οι παραγωγοί που ακολουθούν αυτό το σύστημα έχουν επιβλέποντα γεωπόνο με τον οποίο θα φτιάχνουν το πρόγραμμα καλλιεργητικών επεμβάσεων και φροντίδων. Η πολιτική της Ο.Δ. της Ε.Α.Σ Μεραμβέλλου, συνοψίζεται στο εξής τρίπτυχο: « Παραγωγή Ελαιόλαδου με Προστασία Παραγωγού, Προϊόντος, Περιβάλλοντος και Καταναλωτή ».
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ
Κάθε παραγωγός ο οποίος ενδιαφέρεται να ενταχθεί οικειοθελώς στην ομάδα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης έρχεται σε τηλεφωνική επαφή με τις υπεύθυνες γεωπόνους που βρίσκονται στα γραφεία της Ε.Α.Σ Μεραμβέλλου και με τα παρακάτω έντυπα: ελαιοκομικό μητρώο και ταυτότητα υπογράφει το συμφωνητικό ένταξης στην ομάδα. Στην συνέχεια ενημερώνεται για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, θεωρείται μέλος της ομάδας και συμμετέχει σε όλες τις διαδικασίες που την αφορούν.
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Με τη μέθοδο της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης παράγονται βιολογικά προϊόντα;
Όχι. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε τη μια μέθοδο παραγωγής με την άλλη. Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση είναι πιο κοντά στον βιολογικό τρόπο παραγωγής από τη συμβατική γεωργία και κτηνοτροφία• ωστόσο, δεν ταυτίζεται κατά κανένα τρόπο. Στην Ολοκληρωμένη Διαχείριση επιτρέπεται η χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, απλώς εξορθολογίζεται η χρήση τους. Αντίθετα, στη Βιολογική Γεωργία η χρήση των προϊόντων αυτών απαγορεύεται αυστηρά.
2. Ποιος εξασφαλίζει ότι τηρούνται πραγματικά οι προδιαγραφές;
Αρμόδιος έως τώρα είναι ο ΟΠΕΓΕΠ (Agrocert) τόσο για τον έλεγχο όσο και για την πιστοποίηση των προϊόντων που παράγονται με το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης. Ωστόσο, προωθείται νομοθετική ρύθμιση σύμφωνα με την οποία στη διαδικασία της πιστοποίησης θα μπουν και οι ιδιωτικοί οργανισμοί που τώρα πιστοποιούν τα βιολογικά προϊόντα και ο ΟΠΕΓΕΠ θα κάνει τον έλεγχο αυτών των οργανισμών. Ο σύμβουλος γεωπόνος αλλά και ο ίδιος ο παραγωγός είναι υπεύθυνος για τα λάθη που μπορεί να γίνουν. Κανένα σύστημα δεν μπορεί να διασφαλίσει πλήρως την εφαρμογή του, ωστόσο γίνονται έλεγχοι.
3. Είναι καλύτερα από τα άλλα προϊόντα;
Στην Ολοκληρωμένη Διαχείριση εφαρμόζονται αρχές που θα έπρεπε να τηρούνται έτσι και αλλιώς και στη συμβατική παραγωγή αν τα πράγματα για διάφορους λόγους δεν είχαν πάρει λάθος δρόμο, και δεν είχε γίνει κοινός τόπος η αλόγιστη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Για παράδειγμα, χρησιμοποιείται η αναγκαία ποσότητα λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, την κατάλληλη στιγμή. Ωστόσο, οι αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης εφόσον τηρούνται απ' όσους συμμετέχουν στο σύστημα, δίνουν τελικά ασφαλέστερα, περισσότερο ποιοτικά και άρα καλύτερα προϊόντα.
4. Η εφαρμογή του Συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης κοστίζει περισσότερο στους παραγωγούς;
Πρόκειται για ένα σύστημα παραγωγής που έχει πολλά καλά και ένα μεγάλο κακό. Είναι εξαιρετικά γραφειοκρατικό. Ο όγκος της γραφειοκρατίας είναι μεγάλος για τους παραγωγούς οι οποίοι μπαίνουν στο συγκεκριμένο σύστημα, αλλά εκτός από τις φροντίδες στην παραγωγή ο επιβλέπων γεωπόνος βοηθάει και στη διεκπεραίωση αυτών των εργασιών. Ο παραγωγός επιβαρύνεται με κάποια περισσότερα έξοδα, εργαστηριακές αναλύσεις, το κόστος συμμετοχής στην ομάδα, αλλά κερδίζει μέσω αύξησης των αποδόσεων ή μείωσης του κόστους παραγωγής.
